Kredit gecikəndə nə olur
Yenilənib: 01.11.2026
Gecikmə kredit tarixçənizə düşür, borcu gecikmə faizi ilə böyüdür və uzun sürəndə məhkəmə və icra ilə nəticələnə bilər. Amma qanun gecikmə faizinə hədd qoyur və erkən danışıq çox vaxt problemi həll edir.
Gecikmə faizinin həddi
Bank və BOKT-lardan götürülən istehlak kreditlərində gecikmə faizi illik faiz dərəcəsi + 5 faiz bəndindən çox ola bilməz. Bundan əlavə cərimə, dəbbə, penya və ya komissiya alınmır və gecikmə faizi 180 gündən çox hesablanmır (Mülki Məcəllə, 746-5.2). Digər kredit müqavilələrində, müqavilədə başqa şərt yoxdursa, gecikmə faizi müqavilə faizi ilə Mərkəzi Bankın uçot dərəcəsinin cəmidir.
Lombard kreditlərində qayda fərqlidir: kredit qaytarılmasa, girov açıq hərracda satıla bilər və satışdan sonra qalan borc silinir (lombard qaydaları).
Kredit tarixçəsinə təsiri
30 gündən artıq gecikən borc kredit bürosuna «vaxtı keçmiş borc» kimi bildirilir. Bu məlumat son dəyişiklikdən sonra 10 il saxlanır və yeni kredit müraciətlərində imtinaya səbəb ola bilər. Kredit tarixçənizi necə yoxlamaq olar.
Məhkəmə, icra və ölkədən çıxış
- Kreditor borcu məhkəmə və ya notariat qaydasında tələb edə bilər.
- İcra sənədi icraya göndərildikdə borcluya könüllü ödəmək üçün adətən 10 günədək vaxt verilir. Bu müddətdə ödənilməsə, əlavə icra ödənişi tutula bilər.
- İcra sənədi üzrsüz səbəbdən icra edilmədikdə məhkəmə borclunun ölkədən getmək hüququnu müvəqqəti məhdudlaşdıra bilər. Borc ödəndikdən sonra məhdudiyyət götürülür və SMS ilə bildirilir.
İcra işinizi və çıxış qadağasını onlayn yoxlamaq: kredit borcunu yoxlamaq.
Nə etməli
- Gecikmədən əvvəl kreditora yazılı müraciət edin və restrukturizasiya (müddətin uzadılması, aylıq ödənişin azaldılması) istəyin.
- Ödədiyiniz hər məbləğin qəbzini saxlayın.
- Kreditorun hesabladığı gecikmə faizini qanuni hədlə tutuşdurun. Hədd aşılıbsa, yazılı etiraz edin, cavab olmasa Mərkəzi Banka müraciət edin.
- Köhnə borcu bağlamaq üçün yüksək faizli yeni kredit götürməkdən çəkinin.
- Pul lazımdırsa və tarixçəniz artıq pisdirsə, girovlu kredit (məsələn, qızıl girovu) daha real seçimdir: gecikməsi olanlara kredit.
Tez-tez verilən suallar
Kredit gecikəndə cərimə nə qədərdir?
Kredit borcuna görə ölkədən çıxış qadağası nə vaxt qoyulur?
Gecikmə kredit tarixçəsindən silinirmi?
Mənbələr
Bu yazı məlumat xarakterlidir və hüquqi məsləhət deyil. Qaydalar dəyişə bilər: rəsmi mənbələrdən dəqiqləşdirin.