Kredit gecikəndə nə olur

Yenilənib: 01.11.2026

Gecikmə kredit tarixçənizə düşür, borcu gecikmə faizi ilə böyüdür və uzun sürəndə məhkəmə və icra ilə nəticələnə bilər. Amma qanun gecikmə faizinə hədd qoyur və erkən danışıq çox vaxt problemi həll edir.

Gecikmə faizinin həddi

Bank və BOKT-lardan götürülən istehlak kreditlərində gecikmə faizi illik faiz dərəcəsi + 5 faiz bəndindən çox ola bilməz. Bundan əlavə cərimə, dəbbə, penya və ya komissiya alınmır və gecikmə faizi 180 gündən çox hesablanmır (Mülki Məcəllə, 746-5.2). Digər kredit müqavilələrində, müqavilədə başqa şərt yoxdursa, gecikmə faizi müqavilə faizi ilə Mərkəzi Bankın uçot dərəcəsinin cəmidir.

Lombard kreditlərində qayda fərqlidir: kredit qaytarılmasa, girov açıq hərracda satıla bilər və satışdan sonra qalan borc silinir (lombard qaydaları).

Kredit tarixçəsinə təsiri

30 gündən artıq gecikən borc kredit bürosuna «vaxtı keçmiş borc» kimi bildirilir. Bu məlumat son dəyişiklikdən sonra 10 il saxlanır və yeni kredit müraciətlərində imtinaya səbəb ola bilər. Kredit tarixçənizi necə yoxlamaq olar.

Məhkəmə, icra və ölkədən çıxış

  1. Kreditor borcu məhkəmə və ya notariat qaydasında tələb edə bilər.
  2. İcra sənədi icraya göndərildikdə borcluya könüllü ödəmək üçün adətən 10 günədək vaxt verilir. Bu müddətdə ödənilməsə, əlavə icra ödənişi tutula bilər.
  3. İcra sənədi üzrsüz səbəbdən icra edilmədikdə məhkəmə borclunun ölkədən getmək hüququnu müvəqqəti məhdudlaşdıra bilər. Borc ödəndikdən sonra məhdudiyyət götürülür və SMS ilə bildirilir.

İcra işinizi və çıxış qadağasını onlayn yoxlamaq: kredit borcunu yoxlamaq.

Nə etməli

  • Gecikmədən əvvəl kreditora yazılı müraciət edin və restrukturizasiya (müddətin uzadılması, aylıq ödənişin azaldılması) istəyin.
  • Ödədiyiniz hər məbləğin qəbzini saxlayın.
  • Kreditorun hesabladığı gecikmə faizini qanuni hədlə tutuşdurun. Hədd aşılıbsa, yazılı etiraz edin, cavab olmasa Mərkəzi Banka müraciət edin.
  • Köhnə borcu bağlamaq üçün yüksək faizli yeni kredit götürməkdən çəkinin.
  • Pul lazımdırsa və tarixçəniz artıq pisdirsə, girovlu kredit (məsələn, qızıl girovu) daha real seçimdir: gecikməsi olanlara kredit.

Tez-tez verilən suallar

Kredit gecikəndə cərimə nə qədərdir?
İstehlak kreditində ayrıca cərimə alınmır: yalnız gecikmə faizi hesablanır və o, illik faiz + 5 faiz bəndindən çox ola bilməz, ən çoxu 180 gün.
Kredit borcuna görə ölkədən çıxış qadağası nə vaxt qoyulur?
Kreditor borcu məhkəmə qərarı və ya icra sənədi ilə tələb etdikdən sonra, icra sənədi könüllü icra edilmədikdə, icra məmurunun təqdimatı ilə məhkəmə qərar verir.
Gecikmə kredit tarixçəsindən silinirmi?
Xeyr, məlumat 10 il saxlanır. Borcu bağlayıb yeni kreditləri vaxtında ödəmək tarixçəni tədricən yaxşılaşdırır.

Bu yazı məlumat xarakterlidir və hüquqi məsləhət deyil. Qaydalar dəyişə bilər: rəsmi mənbələrdən dəqiqləşdirin.